Saeed-Rahnema.jpg
سعید رهنما

درس‌های انقلاب‌های دوم:
بازخوانیِ انقلاب‌های سوسیالیستیِ روسیه، آلمان، چین و ویتنام

در گورستانی در برلین، در قطعه‌ی بزرگان سوسیالیست آلمان، آن‌جا که رزا لوکزامبورگ، کارل لیبکنخت و بسیاری دیگر آرمیده‌اند، بر تخته‌سنگ بزرگی نوشته شده، «مردگان زِنهارمان می‌دهند».[1] قصد و منظورِ این سنگ‌نوشته‌ی مسحورکننده را به دو شکل می‌توان تعبیر کرد: یکی آن که مردگان از ما می‌خواهند که پیشگامانِ بزرگ را از خاطر نبریم و همان راهی را که رفتند پی‌گیری کنیم، یا هشداری است که از تجربه‌شان بیاموزیم و برای رسیدن به همان هدفِ مشترک راه‌های دیگر را جستجو کنیم. با توجه به تجربیات جنبش‌ها و انقلاب‌های بزرگ سوسیالیستی در جهان و ضرورت درس‌گیری از موفقیت‌ها و شکست‌هاشان، باورِ من تعبیر دومی است.



Ebrahim-Harandi.jpg
ابراهیم هرندی

گــیرها و گــیرنماها

گیرنماهای اجتماعی در نهادهای واقعیت سازی، برای پرده پوشی ِ حقایق و آلوده کرنِ گسترۀ همگانی در راستای سرگرم کردنِ مردم پدید می آید و کار بجایی می رسد که نهادهای واقعیت ساز، مانند؛ حکومت، مذهب، آموزش و پرورش، زندان و ده ها نهاد دیگر با ادبیات و اخلاق ویژه خود، در جامعه پیدا می شود. از اینرو، توانایی شناسایی و پرداختن به گیرهای حقیقی در جامعه کارِ بسیار دشواری ست زیرا که زورمندانِ حاکم برجامعه، هماره در پی جایگزین کردن گیرهای حقیقی با گیرنماهای واقعیت نما هستند و ذهن انسان را از هنگام زاده شدن تا واپسین گام، چنان از این گیرنماها پُر می کنند که ذهن ما جایی برای پرسش های اساسی نداشته باشد.



ijadi12.jpg
جلال ایجادی

فارسی، نه زبان تحمیلی بلکه زبان وحدت ملی

ولی روشن است که در ایران تمام زبانهای مادری مانند آذری و کردی و بلوچ و گیلکی و لری و تالشی و سمنانی و غیره باید وجود داشته باشند و شکوفاتر شوند. من به اکولوژی زبانی یا تنوع زبانی معتقد هستم و این تنوع اصل شکوفایی فرهنگی یک ملت است. زبان کردی متعلق به گروه زبانهای ایرانی است. در شرایط ستمگری جمهوری اسلامی و سرکوب فرهنگی که متوجه تمام تلاشهای فرهنگی ایرانیان است، زبان کردی محدویت های بسیاری متحمل شده است. ولی خوشبختانه زبان کردی که خود دارای گویش های گوناگون است، نه تنها در خانواده ها و نزد فرزندان کرد ما بلکه در عرصه تولید اندیشه و انتشار کتاب در ایران ادامه دارد و زنده است. همین امروز اخبار را در سایت های مجازی دنبال گرفتم و باعث خوشحالی است که کتابهای با کیفیت به زبان کردی در ایران چاپ میشود و بازار دارد و در آموزش مدرسه و دانشگاه مورد توجه قرار میگیرد.



مهران زنگنه

تحریم، سقوط ریال و تورم به عنوان مقدمه‌ی برجام دو

ضعف مزمن ریال یکی از علل گرایش به فرار از ریال منجمله به شکل سپرده‌ی ارزی و تبدیل شدن دلار در کنار طلا، زمین، ماشین و غیره به ابزاری برای حفظ قدرت خرید که به نوبه‌ی خود موجب بالا رفتن تقاضا برای دلار و ضعف بیشتر ریال می‌شود. با توجه به داده‌های موجود و تداوم گرایش به فرار از ریال در طول حکومت جمهوری اسلامی باز باید گفت این امر باز برنمی‌گردد به فقط این یا آن دولت، به فقط این فرد و یا آن فرد در چارچوب رژیم بلکه به کل رژیم جمهوری اسلامی.



nahid-hoseini1.jpg
ناهید حسینی

اتحاد، ضرورت روز است!

برای من مهم نیست که چه نوع سیستم حکومتی در ایران مستقر خواهد شد، رای مردم اساس است و من نیز یک رای خواهم داشت، فقط میتوانم بگویم هیچگاه به اندازه امروز معتقد نبوده ام که بزرگترین دشمن کشورمان همین نظام جمهوری اسلامی است. هرگز اقوام ایرانی باعث تجزیه ایران نشده اند، بلکه خود حاکمان بوده اند که در طول تاریخ، بخش هایی از کشورمان را بتاراج داده اند. حتی یک روز بیشتر ماندن این نظام، لطمه سنگین تری به مردم بی پناه ما میزند. امروز هر کدام از ماها با خود باید تعین تکلیف کنیم و دو موضوع را برای خود مشخص کنیم و آنهم شفاف سازی نقش فردی و نقش گروهی خود در آینده ایران است.



mehrasa.jpg
محمد علی مهرآسا

عباس امیر انتظام در نگاه تاریخ

من به عمد نوشتن در باره اسطوره آزادی و مقاومت ایرانی یعنی آقای عباس امیر انتظام را به تأخیر انداختم تا دوستان و هممیهنان آنچه راجع به او می دانند و یا آنچه را که به او نسبت می دهند برای عموم بازگویند؛ و دنیای فارسی زبان از دیدگاه هممیهنان نسبت به آقای مهندس امیر انتظام آگاه شوند و راست و دروغ؛ و یا کینه توزی و راست پنداری در مورد این قهرمان مبارزه با آخوند را به نیکی دریابند. و یا به مغلطه ها نیز گوش دهند و بعضی هم آنها را راست پندارند و باور کنند.



majid-siadat.jpg
مجيد سيادت

تزهائی درباره روابط ايران و امريکای ترامپ

در بر رسی تحولات منطقه خاور ميانه بايد در ابتدا به زمينه های مهم و موثر نگاه کنيم. به عبارت ديگر از مبانی ای شروع کنيم که بر روند تحولات سياسی اثر می گذارند. منظورم مسائلی هستند که در متن تحولات و روندها قرار دارند. به عبارت ديگر روندهائی که چارچوب تحولات گوناگون را فراهم می آورند، که سايه آنها در هر صورت روی مسائل مشخص هم به جای می مانند.



manouchehr-salehi2.jpg
منوچهر صالحی

درباره سوسیال دمکراسی (۳)

مصاحبه با رادیو پویا

از آن‌جا که در دوران انقلاب مشروطه شیوه تولید جامعه ما هنوز باستانی و پیشاسرمایه‌داری بود، در نتیجه طبقات و اقشاری که باید ایده سوسیال دمکراسی مبنی بر تحقق دولت دمکراتیک و متکی بر رفاه اجتماعی را متحقق سازند، هنوز در جامعه ما وجود نداشتند و یا این که تعدادشان بسیار اندک بود. به‌همین دلیل نیز نه این ایده، بلکه ایده‌ها و اندیشه‌های دیگری که از غرب به میهن ما راه یافتند، نتوانستند مادیت یابند و به‌مثابه ایده‌ای که هنوز پیش‌شرط‌های اجتماعی تحقق‌شان هموار نگشته است، به بایگانی حافظه ملی سپرده شدند.



ali-damavandi.jpg
علی دماوندی

عباس امیر انتظام، قربانی یک وحدت واعتقاد

افسوس اوقربانی نظامی شد که خود یکی از بنیانگذاران وسخنگویان دولت برآمده از آن بود. سرنوشت امیرانتظام، آینه تمام نمای رذالت و تباهی نظام اسلامی و مصلحت نظامی بود که بقایش با هیج مصلحت دیگری نمیتوانست رقم خورد. حفظش واجب واجبات بود ومیتوانست حتی نماز وروضه را به تعطیلی کشاند تا روحانیت در قدرت بماند. این راز برای بازرگان پوشیده بود واعتقادی مقلد گونه به روحانیت او را به گوش کردن وتقلیداز مراجع وادارمیساخت.



Deniz
دنیز ایشچی

دموکراسی یا جمهوریت و یا دیگر چی؟

جمهوری اسلامی ایران هم "مجلس خبرگان" خود را تشکیل داده است و هم "شورای تشخیص مصلحت نظام" را. آیا این مدل الگوبرداری کمدی و طنزی از مدل جمهوریت افلاطون نمیباشد که در آن نخبگان دگم ایدئولوژیک اسلامی در راس قدرت سیاسی قرار میگیرند؟ بلکه هم الگوئی کمدی از اریستوکراسی یا الیگارشی جمهوری اسلامی ایران باشند. اپوزیسیون ترقیخواه و آزاده ایران برای دوران گذار به بعد از عبور از جمهوری اسلامی ایران خواهان تشکیل "مجلس موسسان" خویش جهت تنظیم قانون اساسی جدید میباشد. آیا این مجلس موسسان یک نوعی از الگوبرداری کوتاه مدت از مدل جمهوریت افلاطونی نمیباشد؟



ahmad-hashemi1.jpg
احمد هاشمی

حزب چپ ايران (فدایيان خلق)، تولدی دشوار و آینده ا ی مبهم

با تولد دشوار حزب چپ ایران ( فداییان خلق) ، هر گونه گمانه زنی جدی، در رابطه با آینده این حزب، حتی برای کسانی که در این دهسال اخیر، منتقد همراه این نوزاد جدید بوده اند ، بسیار دشوار است. حزب چپ ايران (فدائيان خلق) محصول فعالیت دهساله، سه جریان است که اکنون، تنها دارای نام و اساسنامه جدید و شورای مرکزی است. هرچند در طول این دهسال، بحث های گسترده ای جریان داشته است، اما نتیجه آن، تنها یک منشور غیر مصوب است، که آن نیز خود، در بر گیرنده تمامی تناقضات نظری – سیاسی، گرایشات مختلف درونی این حزب است.



reza-akrami.jpg
رضا اکرمی

«نجات برجام»، شرایط و هزینه های آن

جامعه ایران در سالهای ١٣٦٧ هنوز بدین بیداری نرسیده بود که می تواند به تغییر رژیم فکر کند و ابزارهای تماس و اطلاع رسانی کنونی را هم نداشت. بر همین اساس علیرغم آشکار شدن خیانت ِتداوم جنگ ایران و عراق و کشتار چند هزار تن از زندانیان سیاسی مردم بپا نخواستند و حتی در مراسم مرگ خمینی در ابعادی پشتیبانی خود را از او نشان دادند. اما امروز وضع به کلی متفاوت است. کافی است به شعارها و دامنه اعتراضات مردم نظری بیفکنیم و یک صدا «رو به میهن و پشت به دشمن شویم»، زدن سر مار ِ «دشمن خارجی» هم امروز از مسیر تغییر در داخل می گذرد و مردم ما امروز بیش از هر زمانی آماده فراتر رفتن از جمهوری اسلامی و جدائی دین از حکومت می باشند، مشروط بر اینکه بر این نیرو اتکاء کنیم و نقطه آغاز و پایان هر مذاکره ای هم، حفظ منافع همین مردم باشد و بس.



yadollah-baladi02.jpg
یدالله بلدی

لمپنیسم، همچنان درحال رشد است

روز دوازدهم تیرماه ، یکی از مشهورترین گنده لاتهای ایران ، بنام وحید مرادی ملقب به عقاب ایران، در زندان توسط، یکی از زندانیان که بجرم قتل زندانی شده بود بقتل رسید .وحید مرادی که بیشتر اعضای بدن وحتی صورتش ، خالکوبی وجای چاقو بود ، دارای نوچه ها وطرفداران ودشمنان زیادی درمیان لاتها بود ، وحید مرادی درروز 27 خرداد یک روز پس از آزادی اززندان ، دوست صمیمی خودرا درمنزل دوستش باضربات چاقو بقتل رساند ودونفر دیگررا مجروح کرد، و انگیزه قتل را توهین ناموسی ، ازجانب دوستش بیان کرده بود، و روز بعددرحین فرار در مرز دستگیر شد.



Deniz
دنیز ایشچی

نظری کوتاه بر بازتاب های تحریمات اقتصادی

شاید بتوان گفت بحران امنیتی در خلیج فارس و یا هر نوع ممانعت از صدور نفت ایران بیشتری فشارها را به دولت ایران میتواند وارد کند. دیگر انواع تحدید ها و تحریم های اقتصادی بیشترین فشارهای خود را میتواند به مردم عادی منتقل نماید. این در شرایطی میباشد که الیگارشی اقتصادی، سیاسی امنیتی سپاه، آقازاده ها و اطرافیان ولایت فقیه همچنان کلیدهای اصلی اقتصادی کشور را در دست های خویش گرفته و در راه بسط و کنترل منافع خویش، اعمال دیکتاتوری و خفقان اتوکراتیک اسلامی و ماورای قوانین داخلی و بین المللی عمل مینمایند.



tahere-barei1.jpg
طاهره بارئی

بعد از ضربه دردناک واکنش، زمان کُنش!

خیلی شسته رُفته بگویم که بچه های آن نسل، تشنه و عاشق "دانستن" بودند. بخاطر یک کتاب یا فقط بخشی و فصلی از آن، چه خطر ها که به جان نمی خریدند. این موضوع به ایران محدود نمیشد، سیل غربی هائی که در جستجوی دانشی نو راهی هند و نپال میشدند، قابل ملاحظه بود. معلم، آموزگار، استاد، ایدئولوگ بعنوان کسانی که دانشی در نزد آنها تصور میشد، و گمان میرفت ودیعۀ نزد آنان می تواند جهان را متحول سازد، احترام داشتند. دانائی ایجاد ولع و تمنا میکرد. امروز چه؟



farid-ansari-d.jpg
فرید انصاری دزفولی

هدف در شعارها معین می شود

تا زمانی که ساختار استبدادی حاکم را مشخصاْ هدف مبارزه خود قرار ندهیم. تا زمانی که دستیابی به آزادی و حق و حقوق خود و برپایی حکومت دمکراتیک یعنی حاکمیت مردم بر سرنوشت خویش را در دستور کار قرار ندهیم هر حرکت اعتراضی و جنبشی با ماهیتی معیشتی و صنفی بعد از چند روز یا توسط نیرو های سرکوبگر و یا توسط خستگی معترضان به خاموشی می گراید و جنبش همگانی برای تغییر جمهوری اسلامی بوجود نخواهد آمد. معترضان تنها و خسته در زیر بار پر مشقت ظلم و ستم کمرشان خم خواهد شد.



س. حمیدی

خواب خوش اصلاح‌طلبان در پستوی حکومت

یک سال از تصاحب کرسی‌های شورای شهر و شهرداری تهران از سوی اصلاح‌طلبان می‌گذرد. در طول این یک سال اصلاح‌طلبان فقط ضعف و ناتوانی خود را در اداره‌ی امور شهر برای شهروندان تهرانی به نمایش گذاشته‌اند. چون اعضای شورای شهر و مدیران شهرداری تهران همگی از بروکرات‌های حرفه‌ای نظام هستند که در دامان مفسدانه و نامردمی جمهوری اسلامی پرورش یافته‌اند و هرگز اقشار مردم زحمتکش را نمایندگی نمی‌کنند. آنان تنها ضعف‌های دوره‌ی قالی‌باف را به رخ این و آن می‌کشند بدون آنکه برنامه‌ای کارآمد برای اداره‌ی امروزی شهر در اختیار داشته باشند.



yahyai.jpg
دکتر محمد حسین یحیایی

به سوی تشکیل حکومت های محلی در ایران (بخش دوم)

در سال های آغازین قرن بیستم تنها ۹ کشور جهان به روش فدرال (آرژانتین، استرالیا، کانادا، مکزیک، ایالات متحده آمریکا، برزیل، سویس و ونزوئلا) اداره می شدند که در سال های پایانی قرن بیستم بر تعداد آنها افزوده شد و کشور هایی مانند اتریش، بلژیک، اکوادور، مالزی، هند، پاکستان، فدراسیون روسیه، نیجریه، تانزانیا، امارات متحده عربی و آفریقای جنوبی روش غیر متمرکز و فدرال را برگزیدند، هم اکنون بیش از ۵۰ درصد از مردم جهان در نظام های فدرال زندگی می کنند و هر روز هم بر تعداد آنها افزوده می شود، زیرا کارشناسان و پژوهشگران علوم اجتماعی و سیاسی به این نتیجه رسیده اند که عدم مرکزیت کارآ تر، بهتر و پایدارتر است.



iraj-ghahramanlou.jpg
ایرج قهرمانلو

سخنی با نو سلطنت طلب ها

اينكه برخى آرزوى زمان شاه را دارند هم از همان برداشت غلطى است كه ٤٠ سالست بوسيله استمرار طلبان يا اصلاح طلبان گريبان گير مردم ايران شده است : انتخاب بين بد و بد تَر ،انتخاب ميان شيخ و شاه، انگار گزينه اى به نام گزينه خوب وجود ندارد.انگار ما آينده اى نداريم و همواره بايد به گذشته نگاه كنيم و راه رهايى از بدبختى ها را از گذشته بگزينيم . ساهنشاهى را برداشتيم ولى به ١٤٠٠ سال پيش برگشتيم ، اكنون برخى از ايرانى ها بر اين باورند رژيم جمهورى اسلامى را بردارند و رژيم كهنه ديكتاتورى شاهى را كه موجب اين تراژدى بوده است را جانشين كنند.



nikrouz-azami4.jpg
نيكروز اعظمى

«بیانیه نجات ایران» از سوی تحول خواهان آن روی سکه اصلاح طلبان دینی ست

نویسندگان«بیانیه نجات ایران» مانند همکیش خود اصلاح طلبان دینی در پی آزاد کردن خودی ها هستند وقتی می گویند: «تنها چنین مجلسی که برآمده از آرای واقعی مردم و نمایندگان تمامی گروه های حاضر در جامعه باشد می تواند بهترین تدبیر را در حل مشکلات کشور به کار گیرد(مجلسی که از فیلترهای سلیقه ای و تنگ نظری های استصوابی عبور نکرده باشد». چیزی را که شما «آرای واقعی» می پندارید آرای اجباری ست و نه آرای آزاد برای نمایندگان آزاد. و منظورتان از «نمایندگان تمامی گروه های حاضر در جامعه» همان خودی های اصلاح طلب دینی در طیف های مختلف و اصولگرایانی هستند که تداوم نظام دینی دغدغه شان است. شما مجلسی می خواهید که از «فیلترهای سلیقه ای و تنگ نظری های استصوابی عبور نکرده باشد».



ali-shakerizand02.jpg
علی شاکری زند

آزادی گرفتنی است نه دادنی

با تزلزل روزافزون نظام حاکم آزادیخواهان نمی‍‍باید بیش از این دست ‍روی‍دست‍ بگذارند

آنچه نمی توان انکار کرد این است که دیگر آشکارا طاقت جامعه هم طاق‍شده و از یک‍ سال پیش به این سو هر روز بخش دیگری از مردم، هر یک به شکلی، و بیش از هر چیز به صورت اعتصاب‍های گسترده و طولانی همراه با تظاهرات سیاسی پرمعنی، وارد صحنه‍ی مبارزه می‍شود و به سپاه عظیم اعتصاب‍کنندگان دیگر می‍پیوندد؛ پیوستن بازارهای تهران و شهرستان ها به اعتصابات و ورود بازاریان، که باید از بهره مندترین بخش های جامعه به شمارآیند، و هم در نهضت مشروطه و هم در دیکتاتوری پیشین نقش مؤثری علیه استبداد و دیکتاتوری ایفاکرده بودند، به تظاهرات ضدرژیم در این زمینه دارای معنای نمادین مهمی است. رفته͖ رفته کار به جایی می رسد که به استثنای وابستگان به قدرت، دیگر هیچیک از بخش های جامعه از اعتراض و سرکشی هایی که اشکال مقدماتی نافرمانی مدنی هستند برکنار نمانده و نمی ماند.



manouchehr-salehi2.jpg
منوچهر صالحی

درباره سوسیال دمکراسی (۲)

سوسیال دمکراسی هر چند پس از جنگ جهانی یکم مدعی است با برخی ویژگی‌های سرمایه‌داری که سبب بازتولید فقر و افزایش نابرابری‌های اجتماعی می‌شوند، باید مبارزه کرد، اما از آن پس در پی نابودی شیوه تولید سرمایه‌داری نبود و ‌کوشید با کسب قدرت سیاسی دولت رفاه را متحقق سازد. اما دیدیم پس از پیدایش رایش یا امپراتوری آلمان، بیسمارک که نخستین صدراعظم آن رایش بود، برای آن که جنبش سوسیال دمکراسی سبب فرار سرمایه از آلمان به دیگر کشورها نشود، خود در پیدایش و تحقق دولت رفاه پیش‌تاز شد و با وضع قوانین بیمه بیماری و بیمه بازنشستگی به گونه‌ای که هزینه آن سبب گرانی چشم‌گیر نیروی کار نگردد، کوشید رشد اقتصادی آلمان را تضمین کند. به عبارت دیگر، مبارزه سیاسی حزب سوسیال دمکراسی برای تحقق دولت رفاه در آلمان، اجراء این سیاست را به دولت بورژوائی بیسمارک تحمیل کرد.



hajseidjavadi.jpg
نادر وهابی

رسالت پناهنده سیاسی در تبعید

یادبود شادروان علی اصغر صدر حاج سید جوادی

در آستانه یک ربع از قرن بیست و یکم، جامعه شناسان سیالیت، گشایش جوامع و به هم ریختگی لایه ها، گروه ها و طبقات را به عنوان شاخص های جدید جوامع یاد می کنند که به دلیل سه انقلاب تکنولوژیکی در زمینه حمل و نقل، فنآوری و ارتباطات و بویژه گسترش شبکه های مجازی و فرهنگی، انسانها به فراسوی مرزها خود می اندیشند و مرزها را به چالش می گیرند. مهاجرتهایی که دلایلی چون ادامه تحصیل، پیشرفت حرفه ای و شغلی، ازدواج، بازنشستگی یا شیوه زندگی جدید از اهمیت فراوان برخوردارمی شوند؛ بطوری که تفکرات قدیمی درباره مهاجرت متحول می شوند و از اعتبارشان کاسته می شود. بویژه با پدیده ورود غیرقانونی در ابعاد کلان در اروپا مواجهیم که ریشه در نابرابری ها و تبعیض دارد و حاکمیتها توان مهار آن را ندارند.



alireza-jabari.jpg
علی رضا جباری

صلح بدون پیش شرط؟

در اواخرخردادماه متنی با امضای نزدیک به صد نفر از صاحبنظران مقیم داخل کشورو خارج ازکشور انتشاریافته که امضا کنندگان آن خواهان مذاکره با آمریکا درباره ی مسائل موجود دو کشورشده اند. نام من نیز، به اعتبار صلحدوستیم، درمیان امضاکنندگان این متن دیده می شود. من این نکته را لازم یافتم که، با وجود احترامی که برای بسیاری از امضا کنندگان متن قایلم، نکته هایی را درباره ی آن به عرض دوستان صاحبنظروخوانندگان محترم برسانم.



abolfazl_mohagheghi_0.jpg
ابوالفضل محققی

جبهه «هسته سخت»آقای حجاریان

آقای حجاریان که به قول خود هزینه داده اند. در تمام بزنگاه ها نشان دادند که یکدل مردم نیستند و چشم امید شان نه به مردم بل همان قدرت دوخته شده است. جبهه پاک دست و «پوست کلفت» ایشان نهایت متشکل از همان عناصری است که زیر چتر جمهوری اسلامی دور از گزند باد و باران سال ها در حاکمیت بوده اند و امروز که شرایط به سرعت در حال تغیر است، سخن از سلامت می گویند و برای از بین بردن داغ عبادت پیشانی لیزر می کنند، تا باز در سیمای ناجیان ظاهر شوندو بر موج بر آمده از نارضایتی ها سوار گردند! باشد که مانع از فروپاشی وازدست دادن امکان های خود شوند.