:: آرشيو ماهانه

  • سپتامبر 2010
  • اوت 2010
  • ژوييه 2010
  • ژوين 2010
  • مه 2010
  • آپريل 2010
  • مارس 2010
  • فوريه 2010
  • ژانويه 2010
  • 2009
  • 2008


  • :: نويسندگان اين بخش

  • ح. آزاد
  • ف. آزاد
  • مهیار آشنا
  • سارا ارمنی
  • مهدی استعدادی شاد
  • محمدعلی اصفهانی
  • نیکروز اولاداعظمی
  • دنیز ایشچی
  • بیژن باران
  • بهمن بازرگانی
  • آرام بختیاری
  • پناه برزوئی
  • یونس پارسا بناب
  • امیر پیام
  • دکتر پرويز پيران
  • خسرو ثابت قدم
  • مهرداد درویش پور
  • محمود راسخ (افشار)
  • تقی رحمانی
  • ناصر رحیم‌خانی
  • شاپور رشنو
  • حسن رضا رضايي
  • مسعود رمضانی راد
  • کاظم رنجبر
  • روسیا روشن
  • ناصر زرافشان
  • اسماعیل سپهر
  • هدایت سلطان زاده
  • مرتضی سیمیاری
  • نصرت شاد
  • عباس شکری
  • منوچهر صالحی
  • عیسی صفا
  • دکتر محمد ضيمران
  • فرح طاهری
  • رضا عرب
  • آرش عزیزی
  • نادر عصاره
  • علی فرمانده
  • آراز فنی
  • فرهاد قابوسی
  • هادی قدسی
  • قویدل
  • شكوه محمودزاده
  • دکتر گلمراد مرادی
  • هوشنگ معین زاده
  • خسرو ناقد
  • اسحاق نجم الدین
  • مسعود نقره کار
  • پارسا نیک جو
  • محمدرضا نیکفر
  • شیدان وثیق
  • نیما هالتفی
  • همنشین بهار
  • بابک یحیوی
  • مونا یوسفی
  • manouchehr-salehi.jpg
    منوچهر صالحی

    درباره لیبرالیسم سرمایه‌سالارانه-۷

    پیامبران اقتصاد نئوکلاسیک علت بیکاری را نتیجه سطح دست‌مزد بالا می‌دانند که موجب افزایش بی‌رویه هزینه تولید می‌شود و به‌همین دلیل دائمأ به سندیکاها توصیه می‌کنند خواست‌های مطالباتی خود را در رابطه با سقف دست‌مزدها با «واقعیت»، یعنی سودآوری سرمایه تطبیق دهند. به‌این ترتیب خواست سرمایه‌داران در رابطه با تحقق سقف سودهای کلان که چندین برابر سقف دست‌مزدهای کارگران است، امری موجه جلوه می‌کند.



    یونس پارسا بناب

    در باره ویژگی های نظام جهانی سرمایه در گذشته و حال

    به باور این نگارنده نظام جهانی سرمایه با ورود به " آخرین " بحران ساختاری عمیق خود ، بیشتر از هر زمانی در گذشته پانصد ساله عمر خودش به دوران فرتوتی ، پیری و " بی ربطی " خود رسیده است . این نظام که در حال حاضر با بحران عمیق ساختاری خود و خرده بحران های منبعث از آن در " بستر مرگ " افتاده است ، تلاش می کند که وجود " در مانده " و " زالووار دسته جمعی " خود را متعهد به گسترش " بی پایان " جنگ های ساخت آمریکا علیه مردم جهان بویژه فرودستان میلیاردی در کشورهای پیرامونی ( جنوب ) ، سازد .



    bijan-baran.jpg
    بیژن باران

    میانه

    میانه موضعی بینابینی در طیف سیاسی راست-چپ دارد – اغلب خواستار مدرنیزاسیون برای راحتی بدنش است. بندرت هم مدرنیته را برای راحتی وجدان میخواهد. نمونه: کویت یا بحرین- توجه شود عمر این 2 کشور چند دهه بیشتر نیست. همانجور که وسایل مدرن از غرب می آید فرهنگ مدرن هم از غرب به شرق/ خاورمیانه میاید. میانه در جهان 3م نخست به سخنرانیهای جمال عبدالناصر، نظرات گاندی، آثار غربی روسو و کامو؛ اکنون به اعمال لوتر کینگ و مندلا گرایش دارد.



    manouchehr-salehi.jpg
    منوچهر صالحی

    درباره لیبرالیسم سرمایه‌سالارانه- ۶

    بنا بر فرهنگ‌های اقتصادی که کوشیده‌اند تعریفی از این واژه ارائه دهند، نئولیبرالیسم آن‌گونه نگرش لیبرالی است که خواهان نظم اقتصادی مبتنی بر آزادی‌های فردی، بازار آزاد و مالکیت خصوصی بر ابزار و وسائل تولید، آزادی تعیین قیمت‌ها، آزادی رقابت و آزادی مشاغل و پیشه تضمین شده است و هم‌چنین نقش دولت در روندهای اقتصادی باید به حداقلی محدود باشد. ایده نئولیبرالیسم در سده 20 در رابطه با تجربیات منفی اقتصاد لیبرالی سده 19، یعنی اقتصاد «بگذار بشود» که در محدوده آن برای فعالیت‌های اقتصادی هیچ‌گونه حد و مرزی وجود نداشت و دولت در روندهای اقتصادی نباید دخالت نمی‌کرد، پرورانده شد.



    mehdi-estedadi-shad.jpg
    مهدی استعدادی شاد

    مُصادرۀ نیچه و تقصیر جمعی ما*

    با خواندن دو معرفی کتاب، یکی با عنوان "کدام نیچه؟" در نشریۀ آرش(چاپ پاریس، شماره104) و دیگری با عنوان"نیچه، فیلسوف دیوانه!" در نشریۀ باران(چاپ استکهلم، شماره 26-27)، و سپس مطالعۀ کتاب معرفی شده(نیچۀ زرتشت) به نتیجه زیر رسیدم. اینکه کار ما از نصیحت و گوشزد گذشته است. در واقع ما تقصیر کاریم. "ما"یی که با خوانندگان، با سردبیران نشریه ها، با ناشر و با مُبلغ و سرانجام با نویسندۀ کتاب یک مجموعۀ مُقصران میشود.



    nosrat-shad.jpg
    نصرت شاد

    یک رمان میان سه ایدئولوژی

    جرج آورل و قصه سیاسی حیوانات

    نام واقعی جرج آورل ، نویسنده انگلیسی ، اریک آرتور بلیر است . او در سال 1903 در مطهری هند ؛ آنزمان مستعمره انگلیس ، بدنیا آمد و در سال 1950 در سن 47 سالگی بر اثر بیماری سل در لندن درگذشت . آورل در رمانهایش به افشای دیکتاتوری های فاشیسم ، امپریالیسم ، استالینیسم و دیگر سیستم های اتوریته پرداخت . بحرانهای اجتماعی سیاسی نیمه اول قرن بیست در آثار او مشاهده میشوند . دو رمان مشهور او " مزرعه حیوانات " و رمان ضد اتوپی و آینده نگر " 1984 " ، از جمله مهمترین شاهکارهای اجتماعی و انتقادی قرن بیست هستند .



    بیژن باران

    راست

    انگیزه های راست خاور میانه بقرار زیرند: نفع شخصی، تزاید ثروت، بهبود و به روز رسانی اقتصاد خصوصی، مقام پرستی، منزلت طلبی، وابسته به اجانب بخاطر سنت یا والور، زیرپاگذاشتن قانون یا قرارداد اجتماعی، انحصار طلبی، استثمار عریان، عدم رقابت سیاسی و اقتصادی، رانتخواری، وابستگی بغرب با پایگاههای نظامی، اقتدارگرایی، استبداد.



    manouchehr-salehi.jpg
    منوچهر صالحی

    درباره لیبرالیسم سرمایه‌سالارانه- ۵

    لیبرالیسم منچستری در شهر منچستر انگلستان به‌وجود آمد که در سده 19 مرکز صنایع پارچه‌بافی آن کشور بود. لیبرالیسم منچستری بر پایه اندیشه‌های داوید هیوم،[1] آدام اسمیث و جان استوارت میل طراحی شد. در ادبیات سیاسی لیبرالیسم منچستری چهره انگلیسی مکتب «بگذار بشود»[2] فرانسوی است که پس از پیروزی انقلاب بورژوازی در آن کشور به سیاست اقتصادی دولت انقلابی بدل گشت. بسیاری از پژوهش‌گران شعار «بگذار بشود» را حتی گمراه‌کننده می‌دانند، زیرا بر این باورند که لیبرالیسم خواهان آن نیست که هر کسی هر چه خواست، بتواند انجام دهد.



    reza-arab.jpg
    رضا عرب

    «ادبيّت ويتگنشتاين»

    شما مي توانيد اين نقل قول (كه در ذيل مي آيد) از لودويگ ويتگنشتاين(Ludwig Wittgenstein) از انتهاي كتاب «رساله ي فلسفي-منطقي» را بخوانيد و نگاه خود بدين متن را حفظ كنيد. يا بر طبق ميل و اراده ي خود نگاه من بر اين «متن» از نقطه نظري كه ذكر كرده ام را هم بخوانيد كه در اين صورت مسئوليت تحديد نگاه فردي تان و عقيم سازي خلاقيت ادراكي تان بر عهده ي خودتان مي باشد.



    taghi-rahmani.jpg
    تقی رحمانی

    شريعتي معترض و پروتستانتيسم اصلاح‌گرا

    شريعتي در بررسي شتاب‌زده پروتستانتيسم حتي تسليم نظرات ذهني ماكس‌وبر درباره پروتستانتيسم نمي‌شود، درحالي‌كه آكادميسين‌هاي جامعه ما به آراي ماكس وبر همچون وحي مُنزل نگاه مي‌كنند
    شريعتي ايده‌اي را بر پروتستانتيسم اسلامي سوار مي‌كند كه اراده‌گرايانه بوده و تغيير طلب است



    bijan-baran.jpg
    بیژن باران

    چپ

    ایده الوژی چپ 3 اصل دارد: ماتریالیزم دیالکتیکی درک تاریخ، نقد سرمایه داری برای تقلیل/ رفع ارزش اضافی، نظریه تکامل تاریخی بیگانگی کارگر در تولید. این 3 اصل در دانشگاههای غربی در رشته های آموزش، اقتصاد، انسان شناسی، بررسی رسانه ها، تاریخ، جامعه شناسی، زیبایی شناسی، علوم سیاسی، عتیقه شناسی، فلسفه، نمایش، نقد ادبی، نقد روانشناسی تدریس می شوند.



    nosrat-shad.jpg
    نصرت شاد

    فیلسوف و یادداشت های متافیزیکی

    گابریل مارسل ، اگزیستنسیالیسم مذهبی

    گابریل مارسل ، جهان زمان خود را جهانی از هم پاشیده- و پوچی زندگی را به سبب افزایش ماتریالیسم و نابودی روابط میان انسانها میدانست . او میگفت که هستی یک راز و رمز است و روح انسان در مقابل آن از خود بیگانه است . فلسفه او مانند فلسفه یاسپارس و خلاف فلسفه سارتر ، مذهبی است . او تحت تاثیر فلسفه اگزیستنسیالیستی هایدگر و یاسپارس است، گرچه پدر فکری همه اگزیستنسیالیستها ، کیرکگارد میباشد . وی در کنار پاسپارس ، یکی از دو نماینده فلسفه مذهبی اگزیستنسیالیستی در قرن بیست بود .



    manouchehr-salehi.jpg
    منوچهر صالحی

    درباره لیبرالیسم سرمایه‌سالارانه-۴

    لیبرالیسم اقتصادی

    لیبرالیسم اقتصادی بر اساس برداشت‌های آدام اسمیت از اقتصاد پایه ‌گذاری شد، او مالکیت خصوصی، بازار آزاد و رقابت را به شالوده اقتصاد سرمایه‌داری و تولید ثروت اجتماعی بدل ساخت. نگاهی به تاریخ نیز آشکار می‌سازد کشورهائی که از اقتصاد لیبرالی پیروی کردند، شتابان در روند صنعتی گشتن گام نهادند، امری که موجب پیدایش سرمایه‌داری متکی بر مالکیت خصوصی در جهان گشت.



    امپراطوری جهانی آشوب و وظیفه چپ جهانی

    تنها آلترناتیو در مقابل نظام جهانی سرمایه(امپریالیسم) و امید انسان برای فردای بهتر و بهبود زندگی انسانی همانا احیاء مجدد اپوزیسیون اصیل و مقتدر از چپ دموکراتیک و سکولار با چشم اندازهای سوسیالیستی است که قادر به قرار گرفتن در راس جنبش های وسیع کارگری و جنبش های رهائیبخش بخش ملی و توده ای بوده و مثل گذشته در تاریخ نظام جهانی سرمایه به عنوان تنها آنتی تز می تواند با مبارزات خود نظام جهانی را بطور جدی به چالش بطلبد . آیا وقوع این امر ، یعنی تولد و احیای مجدد اپوزیسیون جدی امکان دارد ؟ جواب به این پرسش مثبت است .



    manouchehr-salehi.jpg
    منوچهر صالحی

    درباره لیبرالیسم سرمایه‌سالارانه – ۳

    برخلاف نخستین اندیشمندان لیبرالیسم، این بخش‌ از روشنفكرانِ لیبرال كه هم خواهانِ تحققِ آزادى‌هاى فردى بودند و هم آن‌كه مى‌كوشیدند از طبقات و اقشار تهی‌دست و آسیب‌پذیر در برابر قدرتِ اقتصادى صاحبانِ صنایع و دیگر مؤسساتِ اقتصادى حمایت نمایند، به‌این نتیجه ‌رسیدند كه دولت نمى‌تواند خود را از مبارزه واقعى كه در بطن جامعه وجود دارد، بركنار نگاه‌دارد و بلكه موظف است با در اختیار گرفتن بخشى از ثروتِ اجتماعى در دستانِ خود و توزیع عادلانه آن میان طبقات و اقشار كم‌درآمد و تهی‌دست، حداقلى از عدال ‍اجتماعى را متحقق گرداند. به این ترتیب زمینه برای تبدیل دولت لیبرال به دولت لیبرال- دمکرات هموار گشت.



    manouchehr-salehi.jpg
    منوچهر صالحی

    درباره لیبرالیسم سرمایه‌سالارانه-۲


    ارزش‌های لیبرالیسم بدوی شالوده ساختاری دولت لیبرال را تشکیل می‌دهند که عبارتند از خدشه‌ناپذیری حقوق طبیعی فرد در برخورداری از آزادی و مالکیت و هم‌چنین بهره‌مندی از حاکمیت قانون، امنیت، رقابت، مسئولیت و برخورداری از حق نافرمانی در برابر ستم‌گران و زورگویان، پذیرش تقسیم قوای دولتی به سه قوه مستقل از هم و نیز پذیرش دولت فدرال، بنا بر داده‌های قومی.



    manouchehr-salehi.jpg
    منوچهر صالحی

    درباره لیبرالیسم سرمایه‌سالارانه

    لیبرالیسم از واژه «لیبر»[1] لاتینی مشتق شده است که به معنی رها و آزاد است. لیبرالیسم نوعی ایدئولوژی فلسفی، اقتصادی و سیاسی است که در ظاهر آزادی‌های فردی را به شالوده هنجارین جامعه‌ای که در پی تحقق نظمی اقتصادی- سیاسی است، بدل می‌سازد تا در باطن سرمایه بتواند در پناه آن از امنیت و ثبات برخوردار گردد. به‌عبارت دیگر لیبرالیسم که كهن‌ترین جهان‌بینی دورانِ سرمایه‌دارى است، همه گونه اشکال اجبارهای فکری، اجتماعی، سیاسی یا دولتی را نفی می‌کند.



    hannah-arendt.jpg
    نصرت شاد

    هانا آرنت ، نظریه پردازی سیاسی

    خانم هانا آرنت ، فیلسوف ، متفکر سیاسی ، ژورنالیست ، روشنگری اجتماعی و مسئول برای درک نظام های توتالیتر و جنایت هایش علیه بشریت؛ مانند فاشیسم و استالینیسم ، کمک مهمی نمود . او مینویسد که شکست دولتهای ملی در آغاز قرن گذشته و رشد جنبش های توده ای مدرن ولی بدون رهبری لایق و سالم ، موجب برقراری فاشیسم در غرب شد . امروزه اشاره میشود که نظرات او را باید با توجه به شرایط قرن 20 یعنی حاکمیت فاشیسم و استالینیسم مورد توجه قرار داد .



    یونس پارسا بناب

    نکاتی درباره نظام جهانی " در بستر مرگ "
    و وظیفه چالشگران چپ

    بحران عمیق کنونی نظام عمدتا و اساسا ساختاری بوده و جهان در حال حاضر در شرایط هرج و مرج بسر می برد . این وضع امکان دارد از بیست تا چهل سال و یا شاید تا هفتاد سال آینده ادامه یابد . بحران ساختاری کنونی منبعث از کاهش مقدار ارزش اضافی کافی برای کسب سود بیشتر است . به عبارت دیگر ، نبود و محو توازن بین پروسه های ثروت زائی ( توسط کارگران و دیگر زحمتکشان ) و فقر زائی (توسط ثروتمندان = سرمایه داران ) نظام سرمایه را بر سر دو راهی خود رسانده است .



    خسرو ثابت قدم

    نگاهِ "عینی" (اُبژکتیو) کدام است؟1
    مُمکنی نامُمکن؟

    "هر کسی از ظنِ خود شد یارِ من". و در عینِ حال، کمتر کسی ست که به "عینی ندیدنِ خود" معترف یا اساساً آگاه باشد. معمولاً همۀ ما، همیشه، و حداقل در نهانِ خود، می پنداریم که "عینی دیده ایم"، "حق داشته ایم"، و "درست تشخیص داده ایم". حال گوئی که این همه دشواری در راهِ حصولِ "نگاهِ عینی" کم است، این هم بدانها اضافه می شود که: چه بسا که ما، اغلب، بطورِ "ناخودآگاه" غیرعینی می نگریم.



    nosrat-shad.jpg
    نصرت شاد

    فیلسوف و اتوپی سوسیالیستی

    ارنست بلوخ- شاگرد وبر و مارکس

    ارنست بلوخ ، متفکر آلمانی یهودی تبار ، یکی از مهمترین فیلسوفان قرن بیست بود . او میگفت که ارزو و جستجوی بهشت برای انسان یک غریزه طبیعی میباشد . اتوپی مشخص بلوخ یک جامعه بی طبقه بر اساس دکترین مارکسیستی است . بلوخ همچون مارکوزه نماینده یک اتوپی چپ میباشد .



    بهمن بازرگانی

    ساختار شکنی "با فرهنگ"- "بی فرهنگ"

    (هویت منحصر به فرد- هویت تیپبک- هویت التقاطی)

    تبار شناسی رسالت هنر و ادبیات را اگر از قرون وسطا شروع کنیم می توانیم بگوییم که در آن زمان هنر و ادبیات در خدمت مذهب بودند. در اروپا کلیساهای گوتیک با شیب بلند طاق هاشان نگاه مومنین را به آسمان می دوختند و پی یتا ها نمایشی از رنج مقدس مسیح و حواریون و مقدسین بودند. اما از رنسانس به بعد هنرمندان و هنرشناسان آن ها را زیبا ندیدند زیرا بدن مسیح و مقدسین، پوست و استخوان، نحیف و لاغر، بدن هایی که گویا اصلا تغذیه نشده اند و صاحب آنها گرسنگی کشیده است، بودند. در واقع فرض بر این بود که صاحبان آن بدن ها تا آنجا که ممکن بود از خوردن ابا می کردند و کمینه غذایی را فقط برای آن که از گرسنگی نمیرند، می خورده اند.



    dr-moradi.jpg
    دکتر گلمراد مرادی

    آیا هر ایدئولوژی و آیینی را بدون مطالعه
    رد کردن یا پذیرفتن، درست است؟!

    این پرسشی است که بسیاری از جوانان ما با آن روبرو هستند و چه بسا بیشتر اختلافات والدین با آنها بر سر همین پذیرفتن یا رد کردن کورکورانه یک ایدئولوژی و یا آیین ویژه ای است. بنده ازهمین جا و بادلسوزی تمام، به آینده سازان یعنی نو نهالان و جوانان مملکت یادآوری می نمایم که هیچ ایدئولوژی وهیچ آیینی را بدون مطالعه دقیق نه بپذیرند و نه رد کنند.



    nosrat-shad.jpg
    نصرت شاد

    تئوری شناخت در نظر بورژوازی

    از آغاز عصر جدید متفکران به این نتیجه رسیدند که علم باید بصورت یک سیستم تعریف شود ، و فلسفه آرزو داشت که آنرا بعنوان خرد ناب بشمار آورند . کانت میگفت که تمام فلسفه یا شناخت از خرد ناب است و یا شناخت عملی از اصول تجربی ؛ اولی را فلسفه ناب و دومی را فلسفه تجربی نامیدند چون علوم تجربی از عنوان فلسفه صرفنظر کردند ، فلسفه و فلسفه محض یکی شدند و از این طریق به متافیزیک نزدیک گردیدند که باعث بحران در فلسفه شد .



    nosrat-shad.jpg
    نصرت شاد

    فلسفه ساختارگرایی و یک عضو اش

    رونالد بارت ، نویسنده ، فیلسوف ، جامعه شناس ، ادیب ، منتقد فرهنگی ، روانشناس ، زبانشناس ، و معنی شناس فرانسوی از هواداران و نمایندگان فلسفه ساختارگرایی در کنار اشتراوس ، دریدا ، فوکو ، لاکان ، و آلت هوسر است . او یکی از موضع گیران حوادث ادبی فرانسه ضد راسین بود که میگفت چون امکانات زیادی برای تفسیر و تاویل ادبیات وجود دارد ، پس ادبیات قابل تعریف نیست .



    »  پوپر: فیلسوف "جامعۀ باز"
    »  نکاتی پیرامون تجدد طلبی ، اروپا محوری و مذهب بویژه در ایران
    »  یادی از فیلسوف رمانتیک
    »  از پوپر پوپرتر شدن
    »  قدرتهای سرکوبگر، مقاومت نیروهای تغییر طلب و پی آمدهای ناشی از برخورد نیروها
    »  قدرتهای سرکوبگر، مقاومت نیروهای تغییر طلب و پی آمدهای ناشی از برخورد نیروها
    »  قتل درقرآن
    »  اندیشه ماکیاولیستی در ایران
    »  این جنبش ایرانی است
    »  جهانی شدن
    »  سوژه ی انقلابی
    »  گفتمان های مسلط نظام جهانی و وظیفه نیروهای چپ
    »  فلسفه کانت و یک جمله از لنین
    »  سوژه ی انقلابی
    »  چرا سوسیالیسم!
    »  فلسفه شوپنهاور و نظر مارکسیست ها
    »  سانسور اپوزیسیون اعلیحضرت یا انگلیسی غلط آقای داریوش همایون
    »  تئوری روسو ، دولت روبسپیر اعدام روبسپیر ، خودکشی روسو
    »  دموکراسی و ولایت فقیه
    »  برتراند راسل ،و جایزه نوبل ادبیات
    »  قاصدک ها
    »  ملاحظاتی درباره نکات مشترک اسلام سیاسی با رنسانس و نوگرائی اسلامی و سکولاریسم ضد چپ ایران
    »  آنارشیسم ،- شورش و انقلاب یکنفره
    »  تغییر جهان- بدون کسب قدرت؟
    »  خودکشی، ازجلوه کاه هنـر پژوهشی در زیباشناسی خود کشی