:: آرشيو ماهانه

  • نوامبر 2018
  • اکتبر 2018
  • سپتامبر 2018
  • اوت 2018
  • ژوييه 2018
  • ژوين 2018
  • مه 2018
  • آپريل 2018
  • مارس 2018
  • فوريه 2018
  • ژانويه 2018
  • 2017
  • 2016
  • 2015
  • 2014
  • 2013
  • 2012
  • 2011
  • 2010
  • 2009
  • 2008


  • :: نويسندگان اين بخش

  • ماشالله آجودانی
  • سعید آرمان
  • حامد ابراهیمی
  • ابوتراب ابوترابی
  • حميد احمدی
  • فریدون احمدی
  • حسين اسدی
  • محمدرضا اسکندری
  • کوروش اعلم
  • احمد افرادی
  • حمید اکبری
  • فرهاد آگاه
  • امیررضا امیربختیار
  • ناصر امینی
  • دنیز ایشچی
  • بیژن باران
  • مهدی بازرگان
  • دانش باقرپور
  • بهرام بهرامی
  • جعفر بهکيش
  • اژدر بهنام
  • منصور بيات زاده
  • ج. پاکنژاد
  • هایده ترابی
  • بهروز جليليان
  • علی محمد جهانگیری
  • علی اصغر حاج سید جوادی
  • امین حصوری
  • تراب حق‌شناس
  • حمید حمیدی
  • اسماعیل ختایی
  • محمدحسین خسروپناه
  • مجید خوشدل
  • پرویز داورپناه
  • دکتر محمود دلخواسته
  • محمود راسخ (افشار)
  • ناصر رحیم‌خانی
  • کاظم رنجبر
  • سعید رهنما
  • حسن زرهی
  • شهزاد سرمدی
  • شیرین سمیعی
  • س. سیفی
  • علی شاکری زند
  • خسرو شاكری (زند)
  • ایرج شکری
  • عباس شکری
  • محمد تقی شهرام
  • منوچهر صالحی
  • علی صدارت
  • جمال صفری
  • رضا طالبی
  • یاسر عزیزی
  • نادر عصاره
  • فخرالدين عظيمی
  • رضا علوی
  • محمد غزنویان
  • رضا فلاطون
  • احد قربانی
  • هوشنگ کردستانی
  • بهزاد کشاورزی
  • علی کشگر
  • معروف کعبی
  • محمود کویر
  • جهانگیر گلزار
  • کوروش گلنام
  • مسعود لقمان
  • مصطفی مدنی
  • علی مرادی مراغه ای
  • جواد مفرد کهلان
  • مسعود نقره کار
  • ن. نوری زاده
  • دارا نیرویی
  • شیدان وثیق
  • عباس هاشمی
  • همنشین بهار
  • مجید هوشیار
  • فرشید یاسائی
  • دكتر ابراهيم يزدی
  • hamneshinebahar-xs.jpg
    همنشین بهار

    معاهده صلح ترکمانچای

    عهدنامه‌های ایران در عصر قاجار (۵)

    معاهده ترکمانچای که در تاریخ دیپلماسی، روابط بین‌المللی و اوضاع داخلی ایران، نقطه عطف مهمی تلقی می‌شود، اول اسفندماه ۱۲۰۶ خورشیدی(۲۱ فوریه ۱۸۲۸) از سوی روسیه تزاری با هم‌گامی بریتانیا، بر ملت و دولت ایران تحمیل شد و عرصه‌های سیاسی و اقتصادی جامعه ایران را ده‌ها سال تحت تأثیر مستقیم و غیرمستقیم خویش قرار داد.



    khane-mashroote-tabriz1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    تبریز تب آلود - بخش هشتم

    هنوز جنگ تمام نشده بود که کنسول روسیّه گزارش خلاف واقعیت و محرّکی به سن پترزبورگ فرستاد و اعلام کرد که مجاهدان تبریز سربازان روسی را شکنجه داده اند[۲]. این در حالی بود که برطبق گزارشات منابع بی طرف، این روس ها بودند که در این جنگ ها از هیچ نوع وحشیت و جنایتی فروگذاری نکرده بودند و مجاهدان تبریز، هرگز پای از انسانیت و شرافت بیرون نگذاشته بودند و خارج از جنگ های رو دررو به هیچ یک از نظامیان روسی آسیب نرسانیده بودند.



    bijanhirmanpour1.jpg
    بیژن هیرمن‌پور

    نقدی بر مقالۀ
    «در حاشیۀ جنگِ خلیج و رابطۀ آن با نظمِ جدید»

    نوشتۀ تُراب حق‌شناس

    ضمنِ مطالعۀ مقالۀ «در حاشیۀ جنگِ خلیج و رابطۀ آن با نظمِ جدید» نوشتۀ تُراب حق‌شناس در «اندیشه و پیکارِ 3» (خرداد ماهِ 1370)، پیرامونِ چند موضوع که به‌نظرم در شرایطِ کنونی از اهمیّتِ ویژه‌ای برخوردار است، یادداشت‌هایی برداشته‌ام که به‌نظرِ شما می‌رسانم. این یادداشت‌ها بیش‌تر متوجهِ نقدِ نظرات و روشِ کارِ نویسندۀ مقاله است و به‌هیچ‌وجه به این معنا نیست که من در این موارد، نظراتِ شُسته‌رُفته و آماده و غیرِقابلِ انتقادی دارم. در واقع، موضوعی که من در این‌جا انتخاب کرده‌ام، جُزوِ مباحثی است که رسیدن به یک نظرِ قطعی در موردِ آن‌ها، احتیاج به کارِ زیاد و برخوردِ عقاید در یک محیطِ سالم دارد.



    khane-mashroote-tabriz1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    تبریز تب آلود بخش هفتم

    در آن شب، گروه فراوانی از مجاهدان به تعهدات کنسول روسیّه اعتماد کرده و به امید اینکه از فردا تمام مشکلات برطرف خواهد شد، زیاد تن به خروج از شهر نمی دادند. به ویژه که در سوز سرمای زمستانی، رها کردن زن و فرزند و خانواده و بیرون رفتن از شهر و سرگردانی در دشت و هامون کار عاقلانه ای نبود. لیکن طولی نکشید که به دنبال حادثه ای پی بردند که روسها چه نقشه های شومی برای آنان و اهالی شهرشان کشیده اند. بدین شرح که هنوز آن روزِ سردِ برفی به پایان نرسیده بود که ناگهان صدای غرّش های پی‌درپی شدیدی سرتاسر شهر را به لرزه درآورد. مجاهدان همانند بقیّۀ اهالی شهر غافلگیر شده بودند. آن ها غافل بودند از این که در آن ساعت، نظامیان روسیّه از دستۀ پنجم ایروان، با هشتصد تن سالدات و چهار دستگاه توپ، به کمک نظامیان روسی آمده و برای گشودن شهر به نزدیک پل آجی چای رسیده و بدین وسیلۀ حضور خویش را به اطلاع اهالی رسانیده اند.



    khane-mashroote-tabriz1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    تبریز تب آلود - بخش ششم

    در این بخش به یکی از وقایع استثنائی تاریخ تبریز می پردازیم که در آن روزها حیرت جهانیان را برانگیخت. حیرت از این بابت که در طولِ تاریخِ ملت ها بندرت سراغ داریم که مردان شهری اشغال شده به خاطر دفاع از شرف و حیثیت خویش اسلحه به دست بگیرند و در سحرگاهی سرد و سکوت آلود به یکباره بر نظامیان اشغالگرِ بزرگترین ارتش دنیا بتازند و در طول چهار روز جنگ تن به تن، شهر را از وجود آنان پاکسازی کنند. تا آنجا که سران اشغالگران از راه درماندگی سراسیمه تقاضای ترک مخاصمه نمایند.




    khane-mashroote-tabriz1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    تبریز تب آلود - بخش پنجم

    در شب ۲۴ شهریور نیروهای صمدخان حمله را آغاز کردند. آنان طی شبیخونی به قوای شهر: « سنگرها را گرفتند و یک توپ کوهستانی را به دست آورده و دوتن توپچی را دستگیر کردند و بردند »[۲۱]. در این جنگ فقط دستۀ گاردی که مدت ها پیش به وسیلۀ امان الله میرزا تشکیل شده بود شرکت داشتند. با پیش آمدن این پیروزی دشمن، بنا به درخواست سران جنگ، مجاهدان شهر نیز گام پیش نهاده و وارد کارزار شدند[۲۲]. از شب ۲۵، دسته هائی از سواران صمدخان به قراملک [ از محلات حومۀ تبریز] رفته و اهالی آن محله را ( که اشتهار بر ضد مشروطیت داشتند ) بسیج کردند. از آن تاریخ حملات صمدخان از دو سوی تبریز انجام می گردید. این جنگ ها تا پانزدهم مهر ماه با شدت تمام ادامه داشت. در طول آن، صمدخان به هر وسیله ای متشبّث می شد که مجاهدان را عقب رانده و وارد شهر گردد.



    khane-mashroote-tabriz1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    تبریز تب آلود - بخش چهام

    پس از خروج دو سردار از تبریز، چهرۀ شهر عبوس و غمگین بود! دیگر صدای سمّ اسبان دو قهرمان شهر و همراهانشان از کوچه های تنگ و ساکت شنیده نمی شد. مجاهدان شهر و انجمن ایالتی تبریز نیز می بایست کمبود سنگینی احساس کرده باشند. از یک سو قوای تا دندان مسلح بیگانه، شهر را به تصرف خویش درآورده و به خاطر تصاحب آن با وحشیانه ترین وجهی به اذیّت و آزار مردم می پرداختند و این دردی بود که همچون کوهی بر دوش مردان و مجاهدان شهر سنگینی می کرد. از سوی دیگر مرتجعین و طرفداران استبداد محمدعلی شاهی، از حضور قوای روسیّه در کشور سود جسته و برای بازگردانیدن پادشاه فراری شان حتی دست تمنا به سوی اشغالگران خارجی نیز دراز می کردند[۱].



    khane-mashroote-tabriz1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    تبریز تب آلود - بخش سوم

    دولت مرکزی، با درخواست انجمن تبریز و تأکید ستارخان، مهدیقلی خان مخبرالسلطنۀ هدایت را ( که در آن تاریخ ساکن پاریس بود) به عنوان والی آن منطقه انتخاب وبا ارسال تلگراف، او را برای انجام وظیفه در آذربایجان مأمور نمود. این بارِ دومی بود که او به مقام والیگری آن منطقه منصوب می شد. هدایت پس از دریافت دستور دولت، از پاریس به عزم ایران حرکت و در دوم شهریور ۱۲۸۸ از راه جلفا وارد تبریز شد. هرچند که دو سردارِ شهر، استقبال گرمی از وی به عمل آوردند، لیکن او از همان ابتدا رفتاری سرد و زننده نسبت به آن دو نشان داد.



    سخنرانیِ روبسپیر

    در بارۀ محاکمۀ لوئی شانزدهم

    ترجمه از زبانِ فرانسه: بیژن هیرمن‌پور

    اگر لوئی بی‌گناه باشد، پس همۀ مدافعانِ آزادی مُفتری محسوب می‌شوند و یاغیان، دوستدارانِ حقیقت و مدافعانِ معصومیّتِ مظلوم. همۀ بیانیه‌هایِ دربارهایِ بیگانه چیزی نیست مگر مطالبۀ حقِ مشروع در برابرِ دار و دسته‌ای سُلطه‌گر. پس، حتا حبّسی هم که تاکنون، لوئی از سر گذرانده، اجحافی است ناعادلانه. پس، «فِدره»ها، همۀ مردمِ پاریس و تمامِ میهن‌پرستانِ امپراتوریِ فرانسه مقصراند. این محاکمۀ بزرگ در برابرِ دادگاهِ طبیعت، بینِ جنایت و فضیلت، بینِ آزادی و خودکامگی، سرانجام، به‌نفعِ جنایت و خودکامگی تمام می‌شود.



    khane-mashroote-tabriz1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    تبریز تب آلود - بخش دوّم

    دستوری که شاه برای برچیده شدن محاصرۀ تبریز به نیروهای نظامی خود داده بود، موجب گردید که مواد غذائی چه از طریق مناطق اطراف تبریز و چه به وسیلۀ قوای روس، وارد شهر گردیده و معضل گرسنگی برطرف گردد. در ابتدا مردم شهر تصور می کردند که با برطرف شدن مشکل کمیابی غذا، قوای بیگانه ( همان طور که قول داده بودند ) مملکت را ترک خواهند کرد. لیکن خیلی زود فهمیدند که « رسانیدن مواد غذائی » فقط بهانه ای بوده که بدان وسیله کشور روسیه دست در دست دولت انگلیس، قرارداد ۱۹۰۷ را به اجرا درآورده و شمال کشور ما را صاحب شود! روزهاي بعد، نیروهای روسیّه فوج فوج بداخل تبريز نفوذ كردند و رفته رفته آن شهر را تحت يوغ خود درآوردند.



    khane-mashroote-tabriz1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    تبریز تب آلود - بخش اول

    دستاویز کنسول روس برای اشغال نظامی تبریز

    آنچه که برای سران مجاهدین در این مورد جنبۀ حیاتی داشت، تأمینِ موادِ غذائی برای خارجیانِ ساکنِ تبریز بود. آنان آگاه بودند که اگر کنسولگری های خارجی و اقلیت های مذهبی با مشکلات ناشی از قحطی روبرو گردند، این امر فرصتی به دست کنسول روس خواهد داد تا به بهانۀ وارد ساختن مواد غذائی، اقدام به مداخلۀ نظامی در شهر نماید. زیرا پیش بینی می کردند که قرارداد تقسیم ایران که در تاریخ ۳۱ اکتبر ۱۹۰۷/۸ آبان ۱۲۸۶ ( به طور یکطرفه و بدون اطلاع ایران )، بین روسیّه و انگلستان بسته شده بود، به روس ها این اجازه را داده است که دیر یا زود در منطقۀ زیر نفوذ خویش اقدام به مداخلات نظامی نمایند و اشغال آذربایجان نیز از نظر تاریخی بیشتر از هر کجای دیگر ایران مورد نظر حکومت روسیّه بود.



    daryaye-khazar1.jpg

    متن قرارداد ۱۹۴۰ بین ایران و شوروی درباره خزر

    طرفین متعاهدتین بر طبق اصولی که در عهدنامه مورخ ۲۶ فوریه ۱۹۲۱ بین ایران و جمهوری متحد سوسیالیستی شوروی روسیه اعلام گردیده است موافقت دارند که در تمام دریای خزر کشتی‌هایی جز کشتی‌های متعلق به ایران یا به اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی یا متعلق به اتباع و بنگاه‌های بازرگانی و حمل و نقل کشوری یکی از طرفین متعاهدتین که زیر پرچم ایران یا پرچم اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سیر می‌نمایند نمی‌توانند وجود داشته باشند.



    abbas-khaksar1.jpg

    « تاملی در انقلاب مشروطه ی ایران»

    بازخوانی یک کتاب با عباس خاکسار

    ضرورت ِ پرداخت به این دوران بیست ساله با این ویژگی ها، از آن جا ا ست که تا کنون کمتر کتابی تاریخی یافت می شود که به شکل پیوسته وکامل، به این دوران بیست ساله با کش وقوس های سیاسی وفراز وفرود های جنبش های اجتماعی اش چون مسئله مهاجرت وتشکیل دولت ملی در تبعید، جنبش جنگل در شمال، جنبش خیابانی در تبریز، جنبش محمد تقی خان پسیان در خراسان و... در بعدی ملی ومنطقه ای وجهانی پرداخته باشد.



    dehestan-eslami1.jpg
    ماورینا.اُ.س

    نویسندگان عرب سده‌های نهم و دهم
    درباره تسخیر دهستان توسط اعراب

    ترجمه از: رحیم کاکایی

    دهستان در دوره سده میانه مرکز بزرگ اقتصادی،‌ تجاری- صنعتی و فرهنگی واحه مصریان در جنوب غربی ترکمنستان که در سده‌های میانه در منابع کتبی بعنوان«رباط دهستان» نامیده می‌شد بود. دهستان، به عقیده و.ماسون- اتیمولوژی عامیانه‌ای است که از نام باستانی و کهن منطقه داهیستان («کشور داها») سرچشمه می‌گیرد، که به مرور زمان فراموش شده است. احتمالا در سده میانه واژه «دهستان» معنی ناحیه و منطقه‌ای روستایی را داشت که چندین دهکده را بهم پیوند می‌داد.



    بهزاد کشاورزی

    حماسه ای از تاریخ مشروطیت ایران

    تبریک می گویم ترا ای بهادر ایران

    در روز ۲۹ آذر ۱۲۹۰ شمسی، شهر های اشغالی تبریز و رشت و بندر انزلی (و مدتی بعد شهر مشهد) به وسیلۀ قوای نظامی روسیه مورد هجوم قرار گرفته و مردم آن مناطق وحشتناک ترین کشتارها و شکنجه ها را متحمل شدند. در همان روز، حماسه ای به وسیلۀ یکی از روزنامه نگاران شهر ارومیّه آفریده شد که متأسفانه تا کنون در این باره سخن کافی گفته نشده و آن واقعه همچنان در گرد و غبار صفحات کتاب های کهن در سکوت و فراموشی باقی مانده است.



    Morgan-Shuster1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    داستان مرگان شوستر
    و اولتیماتوم روسیّه - بخش چهارم و پایانی

    روز ۲۴ آذر سفارت روسیه به اطلاع دولت ایران رسانید که اگر تا شش روز دیگر کلیّۀ در خواست های روسیه پذیرفته نشود چهار هزار نظامی ساکن در قزوین عازم تهران خواهند شد. روز ۲۷ آذر دولت به مجلس پیشنهاد کرد که یا به دولت اختیار تصمیم گیری بدهد و یا این که کمیته ای از پنج تن وکلا انتخاب و رشتۀ این امر را به دست آن کمیته بسپارد. لیکن مجلس هر دو پیشنهاد را رد کرد. با این‌همه خود مجلس نیز از هرگونه تصمیم گیری در این مورد ناتوان بود. لذا به پیشنهاد گروهی از نمایندگان، مجلس دوازده نفر از وکلای منتخب را به دیدار نایب السلطنه (ناصرالملک) فرستاد و آنان را مختار کرد که از طرف مجلس به وی اختیار کامل بدهند تا با روس و انگلیس مذاکره کرده و هرطور که خود صلاح می داند تصمیم بگیرد. آن نیز بی فایده بود زیرا ناصرالملک جبون تر از آن بود که در چنین روز مبادا شهامت تصمیم گیری را داشته باشد!



    Morgan-Shuster1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    داستان مرگان شوستر
    و اولتیماتوم روسیّه - بخش ۳

    دولت روسیه منتظر جواب ایران نماند و بلافاصله به نایب السلطنۀ قفقاز دستور داد که گروهی نظامی برای اعزام به قزوین آماده سازد. چند روز بعد ( در ۲۴ آبان ) نایب السلطنۀ قفقاز دستور دیگری دریافت کرد مبنی بر اینکه تعداد چهار هزار نفر سرباز به ایران گسیل دارد. قرار بر این شد که از این گروه تعداد دوهزار نفر از مرز گذشته و مستقیمآ عازم تهران شوند و دوهزار تن دیگر پس از گذشتن از مرز ایران، به صورت ذخیره در قزوین منتظر دستور بمانند. وزیر مختار روسیّه دو روز بعد (۲۶ آبان)، به وزارت خارجۀ ایران رسمآ اطلاع داد که روسیّه با کشور ایران قطع رابطه کرده و قوای نظامی به سوی ایران روانه ساخته است (این اطلاعیه در حقیقت اعلام جنگ آن کشور بر علیه ایران بود). به د نبال آن، نیروهای روسیه در روز ۳۰ آبان از مرز ایران گذ شتند و در بندر انزلی فرود آمدند[۹].



    Morgan-Shuster1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    داستان مرگان شوستر
    و اولتیماتوم روسیّه - بخش ۲

    پس از فرار محمدعلی از ایران ، اینک حکومت فرصت یافته بود تا حساب کسانی را که در فتنۀ شاه مخلوع با وی همراهی کرده بودند، مورد بررسی قرار دهد. یکی از افراد مؤثّر در این مورد، ملک منصور میرزا شعاع السلطنه برادر محمدعلی بود. او علاوه بر اینکه در حملۀ شاه یاغی به ایران و در قتل و کشتار و خونریزی های ناشی از این حمله در کنار وی بوده و شریک جرم شاه فراری محسوب می شد. بلکه یکی از کسانی بود که موجبات حملۀ محمدعلی به ایران را فراهم ساخته بود. او از مدت ها پیش برای باز گردانیدن محمدعلی به قدرت، دسیسه چینی می کرد....



    Morgan-Shuster1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    داستان مرگان شوستر
    و اولتیماتوم روسیّه - بخش ۱

    اولین برخورد شوستر با روس ها زمانی پدیدار شد که وی با رئیس روسو فیل کل گمرکات کشور درافتاد. شوستر بر طبق قانون، از رئیس بلژیکی کل گمرکات ایران به نام « مورنارد »[۸] تقاضا کرد که درآمد های گمرکی را به حساب خزانه داری کل کشور تحویل دهد. مورنارد از انجام این درخواست قانونی خودداری کرد. رئیس بانک شاهنشاهی به حمایت از شوستر - که در حقیقت حمایت از قانون بود - از دریافت چک های مورنارد خود داری کرد. کاردار روس « پاکلوسکی » به خاطر این که مورنارد روسوفیل بود، به حمایت از وی، در پیش وزیر مختار انگلیس و رئیس بانک شاهنشاهی، شوستر را تهدید کرده و با لحن و کلمات پرخاشجویانه با وی سخن گفت.



    entekhabate-riasat-jomhouri01.jpg
    علی محمد جهانگیری

    آغاز و فرجام اولین انتخابات ریاست جمهوری در ایران(۸)

    سید ابوالحسن بنی صدر از تولد تا کاندیداتوری ریاست جمهوری ۱ـ ۱

    سید ابوالحسن بنی صدر تحصیلات ­ابتدایی و متوسطه­ خود را در همدان و تهران به انجام رساند. در سال ۱۳۳۲ خورشیدی وارد دانشگاه تهران شد در دوره ی فعالیت در جبهه ملی دو باره دستگیر و زندانی شد که بار اول به زندان قزل قلعه، و بار دوم به زندان شهربانی برده شد. پس از فارغ التحصیلی در موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران که به مدیریت احسان نراقی و ریاست دکتر غلامحسین صدیقی اداره می شد، در بخش جامعه شناسی شهری مشغول بکار شد...در قیام مذهبی ۱۵ خردادسال ۴۲ در تهران درنقش یک امدادگر ظاهر شد و زخمی ها را از صحنه درگیری به بیمارستانها می برد. و ...



    mohammad-ali-mirza1.jpg
    بهزاد کشاورزی

    محمدعلی میرزا در تلاش برای بازیابی تاج و تخت

    برگ هائی از تاریخ مشروطیت ایران

    از نتایج تلخ و ویرانگر قرارداد ۱۹۰۷[۱]، مداخلات شومی بود که بلافاصله پس از انعقاد آن قرارداد، به وسیلۀ حکومت روسیه در شمال کشور ما انجام شد و ما شمّۀ کوتاهی از آن را در نوشتار قبلی به قلم کشیدیم و در آینده نیز اگر فرصت عمر کفایت کند، در آن مورد به سخن بیشتر خواهیم نشست. در این مقاله برآنیم که در مورد وقایع سال ۱۲۹۰ ه- ش، که یکی از تلخ ترین و سیاه ترین و خونبارترین سال های دوران پس از مشروطیت است، بحث وگفتگو کنیم. رویداد های آن سال به اندازه ای شوم و غم انگیز بودند که هر یک از آن ها، برای اضمحلال کشوری کفایت می کرد! آن سال علاوه بر اینکه شمال کشور ما همچنان مورد تجاوز روس ها قرار داشت و قتل و کشتار و تحقیر مردم آن نواحی به وسیلۀ سالدات ها و قزاقان آن کشور، مدام در حال انجام بود، مجلس شورای ملی نیز در نتیجۀ فشار نظامی همان کشور به اجبار تعطیل گردید[۲].



    بهزاد کشاورزی

    برگی از تاریخ مشروطۀ ایران
    قرارداد ۱۹۰۷ م (۱۲۸۶ ش ) و نتایج ویرانگر آن

    در تاریخ ( ۳۱ اوت ۱۹۰۷ / ۹ شهریور ۱۲۸۶ )[۱] دو کشور روسیه و انگلستان - بدون اعتنا و اطلاع حکومت ایران – قراردادی در سن پترزبورگ امضاء نمودند که بر اساس آن، کشور ما را به دو منطقۀ نفوذی در بین خود تقسیم کردند[۲]. از آن تاریخ به بعد، دو کشور مذکور، ایران را همانند ملک طلق خویش انگاشته و از هرگونه مداخله در امورِ آن ( بدون توجه به منافع کشور ایران ) خود داری نمی کردند. در این میان، اگرچه مأموران سیاسی انگلستان با سیاست و احتیاط بیشتر جای پای خویش را در منطقۀ زیر نفوذشان در جنوب کشور محکم تر می ساختند، لیکن دولت روسیه سرزمین شمالی و شمال غرب ایران را علنآ جزو مایملک خویش پنداشته و با اشغال نظامی منطقه، از هرگونه سوء استفاده و اِعمال توحش و آدم کشی خودداری نمی کرد.



    شیرین سمیعی

    روز تاریخی ۱۷ دی

    در آن روز ۱۷ دی سال ۱۳۱۴، روزی که رضا شاه می بایست رسمآ‌ ممنوعیت حجاب برای زنان در ایران را اعلام کند، و دست همسر و دخترانش را بگیرد و برای نخستین بار آنان را بی حجاب به همراه خود به دانشسرای دختران ببرد، سخت آشفته و درهم بود. همسر و دخترانش کلاه بر سر در انتظار خروج، در گوشه ای نشسته بودند و شاه خشمگین، تند و تند درون اتاق راه می رفت و با صدای بلند می گفت:‌ حاضر بودم بمیرم و یک چنین روزی را نبینم که مجبور شوم دست همسر و دخترهایم را بگيرم و بی حجاب با خودم بیرون ببرم!



    reza-alavi3.jpg
    رضا علوی

    مناسبات سردار سپه و روحانیت

    بارهااین گفتگو ها در داخل تاکسی پیش آمد . گفتگو هایی که راه رهایی را در حضور و وجود یک "رضا شاه " می جوید . در آخرین روزهای سال ۲۰۱۷ ، گفتگو های تاکسی وارد خیابان ها و میدان ها ی قم و سایر شهرهای ایران شد و به یک شعار مبدل گردید . در این شعار سه در خواست نهفته است : "باز گشت به دوران پهلوی" ، دوم " ندامت از انقلاب " و سوم اینکه حریف واژگونی حاکمیت روحانیت حضور سرداری است همچون سردار سپه . در این یاداشت کوتاه تلاش می کنم فقط به وجه سوم یعنی مناسبات رضا شاه و مذهب و روحانیت بپردازم .



    reza-falatoon1.jpg
    رضا فلاطون

    در جستجوى يك سند تاريخى فراموش شده

    مقاله كامنف و زينوويف در مخالفت با قيام مسلحانه (١٨ اكتبر ١٩١٧)

    آنها (طرفداران قیام مسلحانه در شرایط فعلی) میگویند: يك) اکثریت مردم روسیه در كنار ما هستند، دو) پرولتاریای جهانی در سمت ما است. افسوس! هیچیک از این دو ادعا درست نیست و اساس حرف ما همین است. در روسیه، بله، اکثریت كارگران وبخش قابل توجهی از سربازان از ما حمایت میكنند، اما، در مورد بقيه مردم یك شك بزرگ وجود دارد، (بعنوان مثال) همه شواهد حاكى از آنست كه در انتخابات مجلس موسسان، دهقانان به سوسیالیست‌ها انقلابی رای خواهند داد. ادعای دوم نيز متاسفانه نادرست است، از یك شورش در نیروی دریایی آلمان و چند نشانه ابتدایی حركت (كارگرى) در ایتالیا نمیتوان نتیجه گرفت كه پرولتاریای جهانی آماده است در يك جنگ تمام عيار بر علیه سرمایه داری بین المللی به كارگران روسيه بپیوندد یا از او حمایت فعال نماید.



    »  به بهانه یکصدمین سالگرد انقلاب اکتبر
    »  جنگی که سرانجام دو بازنده داشت
    »  پس از کودتای ۲۸ مرداد
    »  بازخوانی انقلاب‌های قرن بیستم (۵) انقلاب‌های ویتنام
    »  نگرانی از تحریف تاریخ*
    »  اعدام افسران ارشد ارتش در آستانه حمله صدام به ایران در مراسم صبحگاهی و دروغگویی محمد غرضی
    »  شاه می دانست بازگشتی در راه نیست*
    »  انقلاب چین
    »  نقش روایتگری در انقلاب
    »  نام کشور «پرس» و اسطوره «پرس» و «پرسه»
    »  درآمدی بر انقلاب‌های قرن بیستم (۳) انقلاب ۱۹۱۸ آلمان
    »  شخصیت و طبقات در تاریخ
    »  دیدار نویســنده ی کتاب با مصدق در بیمارستان نجمیه
    »  اصول تاریخ
    »  تابویی بنام فلسطین!
    »  تاریخ چیست؟
    »  اندرزنامه‌های کهن ایرانی زمانه را چو نکو بنگری همه پند است
    »  خرید اسلحه از اسراییل تنها به ماجرای مک فارلین خلاصه نمی شود
    »  غروبِ شوکتِ «جناب اشرف» احمد قوام السلطنه
    »  غبارزدایی از آینه‌ها متن نوشتاری سخنان آیت‌الله منتظری درباره اعدام‌های ۶۷
    »  چگونگی مرگ سیدجعفر پیشه وری: مصدوم یا مقتول؟
    »  اینجا اوین است و ما در کجای تاریخ ایستاده‌ایم
    »  درباب یک ناراستی در یک مصاحبه
    »  از کتاب‌های ممنوعه تا زندان اوین
    »  علل و زمینه انقلاب ٢٢ بهمن ١٣۵٧ و عملکرد سازمانهای سیاسی ایران - بخش دوم